Familiefoto's

Familiefoto's
Familiefoto's

zaterdag 16 december 2017

Genealogisch blog 247



1000 Personen verder 

Ik heb de smaak van het maken van de kwartierstaat van de familie Van Haeften zeer goed te pakken. Inmiddels ben ik ruim 1000 personen verder dan in Genealogisch blog 240. Er zullen nog vele duizenden personen volgen, want ik moet de voorouders nog opzoeken van veel mensen. Doordat de familie Van Haeften oorspronkelijk een adellijk geslacht was uit de Betuwe, met waarschijnlijk Franse roots, zijn er heel veel voorouders terug te vinden. De adel heeft er altijd baat bij gehad het voorgeslacht vast te leggen. Een enkele keer vind ik voorouders, van wie je op je klompen kunt aanvoelen, dat die niet in de reeks thuis horen. Aan hen ga ik voorbij om de betrouwbaarheid van mijn kwartierstaat zo groot mogelijk te maken en te houden.

Koning Robert I van Frankrijk, 866-913
Koning Robert I van Frankrijk, 866-913

Op mijn zoektochten kwam ik via de koningshuizen van Frankrijk, Engeland, Schotland, Italië en Hongarije en de keizers van het Heilige Roomse Rijk langs verschillende lijnen uiteindelijk uit bij Karel de Grote. Vreemd genoeg heb ik (nog) geen relatie met Oostenrijkse vorsten kunnen vinden. Maar wel met hooggeplaatste edelen uit Duitsland, Zweden, de Balkan, Georgië en de Oekraïne. De ontstaansgeschiedenis van het oude Europa, zoals ik die vroeger op school moest leren, speelde zich weer voor mijn geestesoog af. De Franken, de Bourgondiërs, de Normandiërs die het in Engeland voor het zeggen hadden, de vele Duitse vorstendommetjes. Ik werd me, echter, ook weer bewust hoe weinig we eigenlijk weten van de geschiedenis in Noord en Oost Europa.
Het grootste probleem bij het invullen van de kwartierstaat vormde het feit, dat een en dezelfde persoon onder verschillende namen in bronnen voorkomt. Neem de hierboven afgebeelde koning Robert I van Frankrijk, hij komt ook voor als Robert van Bourgondië. Als je daar niet heel scherp op bent, heb je zo veel personen onder verschillende namen dubbel in je database. Wat te denken van Ida, die leefde van 1040-1113. Zij was getrouwd met Eustace van Boulogne (1020-1088). Ida komt in de verschillende bronnen voor als Ida van Lotharingen naar haar vader, als Ida van Verdun naar het graafschap van haar vader, als Ida van Boulogne naar haar echtgenoot en als Ida van Ardennen naar het gebied waarin ze werd geboren, ze kwam in Bouillon ter wereld evenals haar beroemde zoon Godfried (1010-1096).

Ida van Verdun neemt afscheid van haar zonen die op kruistocht gaan
Ida van Verdun neemt afscheid van haar zonen die op kruistocht gaan

Ida staat ook model voor een veel voorkomend fenomeen in de vroege middeleeuwen. Na het overlijden van haar echtgenoot wijdde de beeldschone, blonde langharige Ida haar leven aan de kerk. Ze deed tal van schenkingen aan religieuze instellingen, stichtte verschillende kloosters en abdijen en schonk ruimhartig aan de armen. In tegenstelling tot een aantal tijdgenoten nam ze zelf het habijt niet aan, want ze was te druk met haar bestuurlijke rol in de gebieden die in bezit van de dynastie van Boulogne waren. Zelf had ze vijf gebieden in Engeland in leen. Ze steunde haar zoon Godfried om aan de macht te komen in Lotharingen en financierde zijn deelname aan de eerste kruistocht.
De talloze kerkelijke inspanningen van Ida waren bedoeld om het prestige en de machtsbasis van de graaf van Boulogne te verstevigen. Het was haar kleindochter, Mathilde van Boulogne (1102-1151), de echtgenote van de Engelse koning Stefanus, die de kerk ervan overtuigde haar grootmoeder heilig te verklaren evenals haar andere grootmoeder Margaretha van Schotland, die al heilig verklaard was. Spijtig voor Ida, maar haar heiligverklaring werd overschaduwd door de successen van haar zoon Godfried tijdens de eerste kruistocht en door het feit, dat haar andere  zoon, Boudewijn (1068-1118), na de eerste kruistocht koning van Jeruzalem werd.
Echter, de meeste middeleeuwse vorsten en edelen, en hun opvolgers, waren bij lange na niet zo vroom als de heilige Ida. Sterker nog, vaak stonden ze elkaar in bloedige gevechten naar het leven. Er was maar een kleine aanleiding voor nodig of ze trokken de wapens. Afgunst, machtsuitbreiding, twisten over de eigendom van gebieden, onenigheid in de familie, ja zelfs onenigheid tussen man en vrouw waren allemaal redenen om elkaar het leven zeer zuur te maken.
Op zedelijk gebied namen de middeleeuwers het ook vaak niet al te nauw. Huwelijken eindigden veelvuldig door verstoting, overspel of onvruchtbaarheid. In die gevallen was het probleem, dat voor de kerk huwelijken levenslang van kracht waren. Toch werd er naar hartenlust gescheiden. Was men niet machtig genoeg, dan leefde men verder in concubinaat. Koningen, keizers en andere hoge edelen, die goede contacten in Rome hadden, spanden de Paus voor hun karretje. Voor geld (en goede woorden) ontbond de Paus dan officieel het niet meer gewilde huwelijk.
Een algemene conclusie kan nu al zijn, dat adellijke families al heel lang weten hoe belangrijk het is door huwelijkspolitiek het bezit bij elkaar te houden dan wel te vergroten. Op de een of andere manier zijn alle families min of meer verwant met elkaar. Dat komt weer duidelijk naar voren in het feit, dat families na enkele generaties geen verbinding te hebben gehad, weer graag met elkaar een huwelijkse verbinding aangaan. Daardoor krijg je als het ware verschillende lussen in je kwartierstaat. Huwelijken tussen neef en nicht waren niet vreemd.

Karel de Grote

In de 40ste generatie van mijn huidige kwartierstaat vormen Karel de Grote en zijn echtgenote Hildegard van Vinzgouw resp. voorouder 549.757.948.834 en 549.757.948.834. Maar de grote Karel en zijn echtgenotes en concubines komen ook al voor in de generaties 37, 38 en 39. Daaruit moet de conclusie getrokken worden, dat in de ene lijn de opeenvolging der generaties sneller verliep dan in de andere doordat men in de ene lijn veel minder oud werd dan in de andere. Met andere woorden generaties halen elkaar in. Dat meerdere kinderen van een echtpaar in de kwartierstaat voorkomen, is ook een verklaring voor het feit, dat ouders zoals Karel de Grote en zijn vrouwen op verschillende plekken in de kwartierstaat verschijnen.
Met zekerheid valt nu al te stellen, dat ik nooit alle voorouders bij elkaar zal krijgen. Het zijn er simpelweg teveel en bovendien weet ik nu al, dat sommige lijnen in de 18e eeuw doodliepen. Maar voorlopig is er nog een lange, interessante weg te gaan. Ik hou u op de hoogte.

Tiel, 16 december 2017